Szortandy

Szortandy to niewielka miejscowość w pobliżu Astany, będąca jednym z liczniejszych skupisk Polaków zamieszkujących centralne rejony Kazachstanu. Osada usytuowana jest w stepie otaczającym stolicę i stanowi miejscowość o jedynie marginalnym znaczeniu w obwodzie akmolińskim.

Szortandy to miasteczko przypominające nieco mocniej zurbanizowaną wieś. Zostało założone na początku XX wieku przez ludność kazachską. Dogodna lokalizacja wśród licznych rzeczek i jezior, które nawadniają step, sprzyja uprawie zboża, co stanowi główne zajęcie mieszkańców. Do upadku ZSRR w Szortandach funkcjonował sowchoz, w którym pracowała duża część miejscowej ludności, lecz po wybiciu się Kazachstanu na niepodległość zrezygnowano z utrzymywania państwowych zakładów i obecnie większość mieszkańców prowadzi indywidualną, skromną gospodarkę. Niektórzy oddali jednak swoją ziemię w dzierżawę spółkom, które kontynuują działalność na wzór sowieckich kołchozów. Na terenie miasteczka istnieje meczet, zbór baptystów, cerkiew oraz kościół katolicki pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, w którym działalność duszpasterską prowadzi polski ksiądz. Liczba i różnorodność świątyń ma swoje uzasadnienie w przekroju narodowościowym mieszkańców, wśród których znajdują się, obok Polaków i Kazachów, Rosjanie, Ukraińcy, Uzbecy, a do niedawna także Niemcy, repatriowani w latach 90. ubiegłego wieku. Ludność polska przybyła do Szortandów wskutek przymusowych deportacji, przeprowadzonych przez Sowietów z terenów obwodu chmielnickiego na Ukrainie, z Żytomierszczyzny oraz okolic Kamieńca Podolskiego. Przesiedleńcy z 1936 roku w znaczący sposób przyczynili się do rozbudowy ówczesnej osady, która w latach 50. XX wieku nabrała cech miasteczka i zyskała na randze. Jednak większa część Polaków, po zniesieniu restrykcji zobowiązujących do pozostawania w miejscu przesiedlenia, opuściła Szortandy, przenosząc się do dającej większe perspektywy Astany. Pozostali w miasteczku głównie przedstawiciele starszego pokolenia. Rejonowy Związek Polaków w Szortandach, utworzony w latach 90. ubiegłego wieku, podlega obwodowemu centrum w Astanie. Obok parafii rzymskokatolickiej stanowi główny ośrodek skupiający osoby z polskimi korzeniami. Związek dba o poczucie tożsamości miejscowych Polaków, głównie poprzez nieformalne działania kształtujące poczucie przynależności do jednej z licznych, lokalnych mniejszości narodowych. Większość polskich mieszkańców miasteczka, przede wszystkim starszej generacji, dobrze posługuje się językiem przodków. Młodzież natomiast ma możliwość nauki języka polskiego na nieregularnych zajęciach, które organizowane są przez przyjeżdżających do Kazachstanu polskich nauczycieli. Wiele osób ze środowiska Polaków, najczęściej młodych ludzi, ubiega się o Kartę Polaka oraz stara się o możliwość wyjazdu i dofinansowanie umożliwiające podjęcie w Polsce studiów lub pracy.

Lista osób